Kurkuma i jej wpływ na zdrowie

Kurkuma i jej wpływ na zdrowie

Posted by   sty 9, 2020          0 Comments

Kurkuma jest to jedna z najpopularniejszych indyjskich przypraw. W naszym wpisie chcemy przybliżyć kilka informacji o jej właściwościach i korzyściach zdrowotnych wynikających z jej regularnego stosowania.

Ostryż długi (Curcuma longa L.) zwany kurkumą lub szafranem indyjskim należy do rodziny imbirowatych. Roślina ta jest uprawiana w krajach o go­rącym, subtropikalnym klimacie głównie w Azji południowo – wschodniej (In­donezja, Tajlandia, Wietnam, Filipiny). Ważnym jego producentem są Chiny, ale światową potęgę w jego uprawie stanowią Indie. Kłącze kurkumy jako przyprawa szeroko wykorzystywane jest w kuchni azjatyckiej dla nadania żywności żółtej barwy oraz charakterystycznego smaku i zapachu. Kurkuma znalazła zastosowanie również jako barwnik w przemyśle tekstylnym, a także jako substancja o działaniu leczniczym.

Historia leczniczego wykorzystania kurkumy sięga 5000 lat wstecz. W starożytnej medycynie chińskiej i indyjskiej kur­kumę stosowano do leczenia niestrawności, kolki, bólów zębów i bólów klatki piersiowej. Zalecano ją również w przypadku dolegliwości związanych z wątrobą, żołąd­kiem, a także w przypadku leczenia ran i blizn. Do Eu­ropy kurkumę sprowadzano drogą lądową już w XIII wieku za sprawą arabskich kupców, jednak dopiero w XV wieku Vasco da Gama ułatwił handel przyprawami dzięki odkry­ciu drogi morskiej łączącej Europę z Indiami. Największą popularność kurkuma zyskała w XVIII wieku, kiedy Brytyj­czycy przywieźli ją do Europy w mieszance przyprawowej „curry powder”.

Kłącze kurkumy posiada wiele zalet żywieniowych. Jest bogatym źródłem energii: 100 g dostarcza ok. 390 kcal. Cechą charakterystyczną jest również wysoka zawartość węglowodanów, głownie skrobi (69,4%). Zawiera białko w ilości 6,3% oraz 5,1% tłuszczu. Spośród składników mineralnych można wyróżnić: wapń, żelazo, potas i sód. Witaminy występujące w kurkumie to: tiamina (0,09 mg/100 g), ryboflawina (0,19 mg/100 g), niacyna (4,8 mg/100 g) i kwas askorbinowy (50 mg/100 g).

Kurkumina jest głównym żółtym pigmentem obecnym w kłączach kurkumy i pokrewnych gatunków. Stosowana jest jako przyprawa, głównie do barwienia potraw. Stwierdzono, że kurkumina wykazuje zarówno aktywność antyoksydacyjną, przeciwzapalną, przeciwwirusową, antybakteryjną, przeciwgrzybiczną, a także przeciwnowotworową. Z uwagi na te właściwości wykorzystywana jest w leczeniu wielu chorób, takich jak: cukrzyca, astma, artretyzm, miażdżyca, choroby neurodegeneracyjne oraz inne choroby przewlekłe – nowotwory.

O przyjemnym aromacie kurkumy świadczy obecność olejków eterycznych w ilości od 2 do 14%, w tym turmeronu, atlantonu i zingiberonu. Składniki te również wykazują właściwości lecznicze, a nawet w pewnych warunkach mogą stanowić główny aktywny komponent kłącza. Dodatkowo kłącze kurkumy zawiera oporne na temperaturę białko, które jest nawet bardziej skuteczne przeciw reaktywnym formom tlenu (zwłaszcza rodnikowi ponadtlenkowemu) niż sama kurkumina. Jest również bardziej efektywne w hamowaniu uszkodzeń DNA przez reaktywne formy tlenu. Tradycyjnie kłącze kurkumy jest stosowane w stanach zapalnych żołądka i jelit, wzdęciach, krwotokach, trudnościach menstruacyjnych i żółtaczce.

Kurkumina jest słabo przyswajalna przy stosowaniu doustnym. Przechodzi przez przewód pokarmowy w większości niezmieniona. Ta część, która zostaje, jest aktywnie metabolizowana przez śluzówkę jelita, a także wątrobę. Tylko ślady przedostają się do krwi. Absorpcja kurkuminy przy podaniu doustnym może być zwiększona przez jednoczesne podanie piperyny (związku izolowanego z pieprzu czarnego). Wykazano, że piperyna zwiększa dostępność podanej doustnie kurkuminy 2000 razy bez skutków ubocznych. Na podstawie obserwacji klinicznych zalecana dawka kurkuminy wynosi 400-600 mg, trzy razy dziennie.

Źródła:

S. Przybylska. Kurkumina – prozdrowotny barwnik kurkumy. Probl Hig Epidemiol 2015, 96(2): 414-420

J. M. Jankowski. Kurkuma jako lek przeciwzapalny i przeciwnowotworowy. Postępy Fitoterapii 2/2004, s. 87-90

K. Terlikowska, A. Witkowska, S. Terlikowski. Kurkumina w chemoprewencji raka piersi. Postępy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 571-578

Źródło zdjęcia: Photo by Osha Key on Unsplash

Leave a Reply